URL Encoder; web adreslerinde (URL) veya API istek parametrelerinde kullanılması geçersiz ya da riskli olan Türkçe karakterleri, boşlukları ve özel sembolleri tarayıcıların ve sunucuların hatasız ayrıştırabileceği yüzde (%) kodlamalı (percent-encoding) güvenli formata dönüştüren ücretsiz bir online araçtır.
URL Kodlama (URL Encoding / Percent-Encoding) Nedir?
Bir internet adresinin (URL) yapısı, RFC 3986 standartlarına göre belirli kurallarla sınırlandırılmıştır. Bir URL içerisinde doğrudan kullanılabilen karakterler "Ayrılmamış Karakterler" (Unreserved Characters) olarak adlandırılır. Bunlar:
- Büyük ve küçük İngilizce harfler:
a-z,A-Z - Sayılar:
0-9 - Güvenli işaretler:
-(tire),_(alt çizgi),.(nokta),~(tilda)
Bunun dışında kalan tüm karakterlerin URL içinde güvenli şekilde taşınabilmesi için kodlanması gerekir. Örneğin, Türkçe karakterler (ş, ç, ğ, ü, ö, ı, İ), boşluklar, soru işareti (?), ampersand (&), eşittir (=) veya eğik çizgi (/) gibi karakterler URL'de özel bir fonksiyona (şema, sorgu parametresi ayıracı vb.) sahip oldukları için parametre değerleri içinde doğrudan geçtiklerinde kodlanmaları şarttır.
URL Kodlama Nasıl Çalışır? (Yüzde Kodlama Mantığı)
URL kodlama işleminde, uyumsuz her karakterin UTF-8 bayt değerleri alınır ve bu değerler % işaretini takip eden iki basamaklı onaltılık (hexadecimal) değerlerle temsil edilir.
Sık karşılaşılan karakter kodlama örnekleri:
- Boşluk (Space):
%20 - Soru İşareti (?):
%3F - Ampersand (&):
%26 - Eşittir (=):
%3D - Eğik Çizgi (/):
%2F - Türkçe "ş" Harfi:
%C5%9F - Türkçe "ç" Harfi:
%C3%A7
Eğer bir arama motoruna "kodlama & yazılım" kelimelerini gönderen bir URL hazırlamak istiyorsanız, bu parametreyi kodlamadan gönderirseniz tarayıcı ampersand (&) işaretini yeni bir GET parametresinin başlangıcı olarak yorumlayacak ve arama sorgunuz yarıda kesilecektir. Kodlanmış hali ise şöyle olacaktır: q=kodlama%20%26%20yaz%C4%B1l%C4%B1m.
SEO ve Web Geliştirmede URL Kodlamanın Önemi
- Bağlantı Bütünlüğü (Link Integrity): Paylaştığınız bağlantıların sosyal medya platformlarında, forumlarda veya e-posta istemcilerinde kırılmasını engeller. Kodlanmamış özel karakter içeren linkler kopyalanıp yapıştırıldığında bozulabilir.
- REST API Entegrasyonları: API servislerine gönderilen sorgu metinlerinin (query parameters) sunucu tarafından hatasız çözümlenmesini (parse) garantiler.
- Arama Motoru Uyumluluğu: Google ve diğer arama motorları botları, standartlara uygun RFC 3986 formatındaki kodlanmış URL'leri çok daha rahat tarar ve indeksler.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
URL kodlama işleminde boşluk neden bazen + bazen %20 olarak kodlanıyor?
Tarihsel olarak, URL'lerin sorgu parametresi (query string) kısmında boşluklar + işareti ile temsil edilebilmektedir (application/x-www-form-urlencoded standardı). Ancak modern RFC 3986 standartlarına göre boşluğun evrensel kodlama karşılığı %20'dir. Aracımız en güvenli yöntem olan %20 kodlamasını kullanır.
URL Encoder aracı web sitemin adresini bozar mı?
Hayır. Aracımız sadece yapıştırdığınız metindeki uyumsuz karakterleri yüzde koduna çevirir. Eğer tam bir web adresi yapıştırırsanız, adresin protokol kısmı (https://) gibi alanlarındaki özel karakterleri de kodlayacağı için (https%3A%2F%2F), adresi sadece tarayıcıda parametre olarak kullanmak istediğiniz durumlarda bu işlemi yapmalısınız.
Türkçe karakterli domainler (IDN) için de bu araç kullanılabilir mi?
Hayır. Türkçe karakterli alan adları (örn: örneksite.com) tarayıcılarda çalışmak için Punycode adı verilen farklı bir kodlama standardı (xn--rneksite-23a.com) kullanırlar. URL Encoder aracı ise domain adlarını değil, sadece URL içindeki klasör yollarını ve parametre değerlerini kodlamak için tasarlanmıştır.